Maatschappelijke businesscase MDT maatjesprojecten met jonge nieuwkomers

Social Finance NL ontwikkelt een maatschappelijke businesscase voor drie MDT maatjesprojecten: Friend4friend, Buddy to Buddy en Wereldmeiden-Wereldgozers MDT. Deze projecten vallen onder Maatschappelijke Diensttijd (MDT), een landelijk programma waarbij jongeren tussen 12 en 30 jaar vrijwillig iets betekenen voor een ander en voor de samenleving. De drie projecten koppelen jonge nieuwkomers aan Nederlandse jongeren op basis van gelijkwaardigheid, met ontmoeting en wederzijdse inzet als kern.

Het maatschappelijk vraagstuk

Jonge nieuwkomers in Nederland krijgen vaak te maken met sociaal isolement. Contact met de ontvangende samenleving komt lastig op gang door beperkte taalvaardigheid en drempels aan beide kanten. Hierdoor hebben nieuwkomers minder toegang tot informele netwerken en minder kansen om Nederlands te oefenen. Dit verkleint de kansen op participatie, opleiding en werk, en vergroot het risico op uitsluiting en eenzaamheid. 

Nederlandse jongeren bewegen zich tegelijkertijd ook vaak binnen hun eigen kring. Weinig contactmomenten buiten de eigen leefwereld leiden tot minder diverse relaties en minder kansen om andere perspectieven te leren kennen. Op maatschappelijk niveau leidt dit gebrek aan contact tot verminderde sociale cohesie: vooroordelen blijven bestaan, tegenstellingen groeien en de risico's op segregatie en polarisatie nemen toe. 

Vraag Friend4friend, Buddy to Buddy en Wereldmeiden-Wereldgozers MDT 

De drie maatjesprojecten willen de maatschappelijke en financiële waarde van hun werk inzichtelijk maken. Ze vroegen Social Finance NL een maatschappelijke businesscase te ontwikkelen die de effecten van hun projecten kwantificeert voor de relevante stakeholders: gemeenten, zorgverzekeraars, onderwijsinstellingen en de deelnemers zelf. De maatschappelijke businesscase vormt de basis voor gesprekken over structurele financiering en voor een sterkere verankering van de maatjesprojecten binnen gemeentelijk beleid en landelijke programma's. 

Aanpak SFNL

Social Finance NL werkt de maatschappelijke businesscase uit in drie fases: 

1. Verandertheorie: per MDT-project stellen we een verandertheorie op die de impact van het project in kaart brengt, door doelgroepen, activiteiten,outputs en outcomes te definiëren.
2. Maatschappelijke businesscases: op basis van de verandertheorieën ontwikkelen we drie businesscases die de maatschappelijke kosten en baten inzichtelijk maken. We werken zowel gedeelde als project-specifieke baten uit, onderbouwd door literatuuronderzoek, data-analyse en aanvullende interviews.
3. Oriëntatie op duurzame financiering: de inzichten vertalen we naar een publiekssamenvatting, een stakeholdergericht slidedeck en een stappenplan voor duurzame financiering.Social Finance NL ondersteunt de drie projecten bij de eerste gesprekken met mogelijke financiers. 

Resultaat

Het project resulteert in een verandertheorie en maatschappelijke businesscase per MDT-project, die de maatschappelijke waarde van Friend4friend, Buddy to Buddy en Wereldmeiden-Wereldgozers MDT aantoonbaar maakt. De inzichten worden samengevat in een publiekssamenvatting en een stakeholdergericht slidedeck met daarin de verandertheorie en de uitkomsten van de businesscase. 

Daarnaast stelt Social Finance NL een stappenplan op voor duurzame financiering en ondersteunt de drie projecten bij gesprekken met gemeenten, fondsen en andere mogelijke financiers. Zo krijgen de projecten niet alleen de onderbouwing, maar ook de handvatten om structurele financiering te realiseren.  

Het maatschappelijk vraagstuk

Jaarlijks overlijden in Nederland 500–800 jonge volwassenen (18–45 jaar) plots en onverwacht. Bij een groot deel van deze overlijdens is sprake van een erfelijke hart- of vaatziekte, maar zonder postmortale diagnostiek blijft de doodsoorzaak onbekend. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor eerstegraads familieleden. Uit voorzorg worden zij namelijk langdurig en herhaald cardiologisch gescreend, wat leidt tot psychische belasting, onzekerheid, werkverzuim en hoge zorgkosten. Tegelijkertijd wordt in veel gevallen nooit vastgesteld of er daadwerkelijk sprake is van een erfelijke aandoening. Postmortale diagnostiek (zoals CT-scan, obductie en DNA-onderzoek) kan in een groot deel van de gevallen snel duidelijkheid bieden. Dit voorkomt onnodige zorg, maakt gerichte preventie mogelijk en ondersteunt het rouwproces van nabestaanden.

Postmortale diagnostiek omvat een stapsgewijze combinatie van onderzoeken (o.a. toxicologisch onderzoek, beeldvorming, obductie en genetische analyse) om de doodsoorzaak vast te stellen. Studies laten zien dat bij 50–75% van de onverwacht en jong overleden mensen via postmortaal onderzoek een erfelijke oorzaak wordt gevonden. Wanneer een erfelijke aandoening wordt vastgesteld, kunnen familieleden gericht worden onderzocht en behandeld. Als juist een niet-erfelijke oorzaak wordt aangetoond, kunnen intensieve en langdurige screenings bij familieleden achterwege blijven. Ondanks deze maatschappelijke meerwaarde wordt postmortale diagnostiek in Nederland niet structureel gefinancierd vanuit zorgbudgetten.

Vraag van de DCVA en de Hartstichting

De werkgroep postmortale diagnostiek van de Dutch CardioVascular Alliance (DCVA) en de Hartstichting willen toewerken naar structurele financiering van postmortale diagnostiek bij jong en onverwacht overlijden. Om dit te realiseren is er behoefte aan een onderbouwde maatschappelijke businesscase die inzicht geeft in de maatschappelijke en financiële effecten van postmortale diagnostiek ten opzichte van de huidige praktijk, waar dit onderzoek vaak ontbreekt. De uitkomsten vormen de basis voor gesprekken met stakeholders over duurzame bekostiging van postmortale diagnostiek als onderdeel van preventieve zorg.

Aanpak SFNL

Social Finance NL ontwikkelt in dit project een maatschappelijke businesscase voor postmortale diagnostiek na plotseling overlijden bij jonge volwassenen en werkt toe naar structurele financiering in drie fases:

1. Verandertheorie: Samen met experts en stakeholders brengen we het maatschappelijke vraagstuk, de doelgroepen en de belangrijkste effecten van postmortale diagnostiek in kaart.
2. Maatschappelijke businesscase: De belangrijkste effecten vertalen we naar maatschappelijke kosten en baten, op basis van onder andere zorgkosten, beschikbare data en wetenschappelijke literatuur.
3. Eindrapport en stakeholdergesprekken: De inzichten worden gebundeld in een eindrapport en gebruikt in gesprekken met stakeholders over mogelijke routes naar structurele inbedding en financiering.

Resultaat

Het project zal resulteren in een verandertheorie en maatschappelijke businesscase die inzicht geven in de maatschappelijke waarde van postmortale diagnostiek na plotseling overlijden bij jonge volwassenen. Deze inzichten vormen de basis voor gesprekken met relevante stakeholders, zoals zorgverzekeraars, het Zorginstituut Nederland, de Nederlandse Zorgautoriteit en het ministerie van VWS. In deze gesprekken verkennen we mogelijke routes naar structurele en duurzame financiering van postmortale diagnostiek in Nederland.

In MDT Baanbrekers bundelen 3X3 Unites, de Johan Cruyff Foundation en Stichting Life Goals Nederland hun krachten om samenhangend MDT-aanbod voor jongeren in een kwetsbare positie te realiseren. Samen met Springplank, Iamprogrez en Social Finance NL werken zij aan een duurzame manier om MDT lokaal te verankeren, zodat sport wordt ingezet als krachtig middel voor ontwikkeling, participatie en gelijke kansen. Het project wordt ondersteund door ZonMw-subsidie binnen de regeling Inbedding MDT-aanbod.

Het maatschappelijke vraagstuk

De mentale gezondheid en toekomstkansen van jongeren staan onder druk: de helft ervaart een matige tot slechte mentale gezondheid en kansenongelijkheid neemt toe.

Jongeren met een lagere sociaal-economische positie (SEP) worden extra geraakt, doordat zij minder toegang hebben tot ondersteuning, onderwijs en netwerken. MDT biedt jongeren een bewezen ontwikkeltraject, maar succesvolle MDT-trajecten zijn vaak nog afhankelijk van tijdelijke subsidies. Structurele financiering en beleidsmatige inbedding op lokaal niveau blijven een uitdaging.

Vraag MDT Baanbrekers

Door de MDT-trajecten van 3X3 Unites, de Johan Cruyff Foundation en Stichting Life Goals beter op elkaar af te stemmen en te koppelen aan doorstroom naar werk, opleiding of vrijwilligerswerk, ontstaat een samenhangend aanbod voor jongeren in een kwetsbare positie. Hiermee creëren ze een aantrekkelijk totaalaanbod voor gemeenten die sport als middel willen inzetten om kwetsbare jongeren te helpen ontwikkelen.

Daarnaast willen de organisaties de maatschappelijke en financiële opbrengsten van hun MDT-projecten voor verschillende stakeholders en de samenleving inzichtelijk maken. Hiermee willen ze hun samenwerking met bestaande en nieuwe partners versterken, nieuwe gemeenten interesseren om samen te werken en de koppeling te maken met bedrijven met een Social Return (SR)- verplichting.

Aanpak SFNL

Social Finance NL ontwikkelt binnen dit project twee maatschappelijke businesscases voor MDT-modules die gericht zijn op participatie en arbeidsperspectief. Deze businesscases brengen de maatschappelijke en economische waarde van MDT Baanbrekers in kaart en vormen de basis voor gesprekken met gemeenten en andere financiers. Een belangrijk onderdeel is de vertaling van deze inzichten naar een SR-model. Daarmee wordt verkend hoe MDT kan worden ingezet als structurele invulling van SR-verplichtingen binnen gemeentelijk aanbestedingsbeleid.

Resultaat

Het project resulteert in:

• Een verandertheorie en een maatschappelijke businesscase voor MDT Baanbrekers.
• Een toegankelijke publiekssamenvatting van de belangrijkste inzichten rondom de maatschappelijke waarde van MDT Baanbrekers voor gesprekken met gemeenten en bedrijven.
• Een SR-model dat inzichtelijk maakt hoe een bijdrage van bedrijven aan MDT Baanbrekers in aanmerking komt voor de SR-regeling en hoe gemeenten MDT kunnen opnemen als vast bestedingsdoel in aanbestedingen. Zo ontstaat een nieuwe route naar structurele financiering van MDT via bestaande regelingen.

Met deze aanpak helpen we MDT-organisaties om structurele financiering te realiseren via bestaande beleidsinstrumenten en ondersteunen we gemeenten bij het onderbouwen van MDT als effectieve en rendabele maatschappelijke investering.

Meer dan 3 miljoen mensen in Nederland hebben moeite met lezen en schrijven. Dat kan grote gevolgen hebben: brieven van de overheid, zorgverzekeraar of woningcorporatie worden niet begrepen, belangrijke acties blijven liggen en stress neemt toe.

Stichting Lees Simpel ontwikkelde een gratis app die ingewikkelde brieven samenvat in makkelijke taal, met behulp van kunstmatige intelligentie. De app kan de tekst ook voorlezen en vertalen naar verschillende talen, zodat mensen die moeite hebben met lezen, of Nederlands niet als moedertaal hebben, tóch begrijpen wat er staat.

De app is inmiddels meer dan 240.000 keer gedownload en heeft ruim 1,4 miljoen brieven en teksten versimpeld. Gebruikers vertellen dat de app hen helpt om brieven sneller te begrijpen en met meer rust te lezen. Lees Simpel wil deze ervaringen beter kunnen onderbouwen met data en dit kunnen verdiepen: wat is precies de impact van de app op individueel niveau; leidt gebruik echt tot minder stress, meer begrip en meer zelfstandigheid?

Daarom heeft Lees Simpel ons gevraagd een impactvalidatie uit te voeren. Hiermee kunnen zij verantwoording afleggen aan fondsen, maar vooral beter begrijpen wat de app betekent in het dagelijks leven van gebruikers. Met deze inzichten kan Lees Simpel gerichter doorontwikkelen, het bereik vergroten en het gesprek aangaan met partners, professionals en beleidsmakers over het belang van begrijpelijke communicatie.

Aanpak SFNL

Samen met Lees Simpel ontwikkelen we een impactvalidatie die aansluit bij hun bestaande Theory of Change. In dit onderzoek kijken we niet alleen naar cijfers, maar vooral naar de ervaring van gebruikers. Wat betekent het als een app ervoor zorgt dat iemand zélf zijn brieven kan begrijpen?

De onderzoeksaanpak bestaat uit de volgende onderdelen:

1. Analyse van anonieme gebruiksdata, met onder andere inzicht in herhaald en structureel gebruik van de app;
2. Vijf interviews met gebruikers van de app, waarin we ingaan op begrip van brieven, ervaren stress en zelfstandigheid;
3. Een vragenlijst aan hulpverleners, ingevuld door 95 mensen, om hun perspectief op het gebruik en de effecten bij cliënten mee te nemen;
4. Twee aanvullende interviews met hulpverleners die de vragenlijst hebben ingevuld, die context geven bij de antwoorden uit de vragenlijst;
5. Deze inzichten brengen we samen in een heldere rapportage. Hierin beschrijven we de gehanteerde methodiek, de belangrijkste inzichten en conclusies, en illustreren we de impact met concrete voorbeelden en quotes van gebruikers en professionals.

De impactvalidatie helpt Lees Simpel om de meerwaarde van hun app te laten zien aan fondsen, partners en beleidsmakers én om verder te groeien als organisatie die bijdraagt aan (digitale) inclusie en zelfredzaamheid.

Resultaat impactvalidatie

De impactvalidatie laat zien dat de Lees Simpel app daadwerkelijk bijdraagt aan beter begrip van ingewikkelde brieven, minder stress en meer ervaren zelfstandigheid bij gebruikers die de app herhaald gebruiken. Gebruikscijfers laten zien dat een substantiële groep de app structureel inzet, wat wijst op een blijvende behoefte aan versimpeling en toegankelijkheid. Vooral deze structurele gebruikers ervaren duidelijke effecten: zij begrijpen sneller waar een brief over gaat, weten beter welke actie nodig is en voelen minder spanning bij het openen van post.

Deze uitkomsten worden bevestigd door hulpverleners, die aangeven dat cliënten dankzij de app beter voorbereid zijn, sneller handelen en minder afhankelijk zijn van intensieve ondersteuning. Dit maakt contactmomenten rustiger en efficiënter.

Het rapport biedt Lees Simpel daarmee een stevig onderbouwd verhaal over de werking en impact van de app. Lees Simpel zet de uitkomsten in voor externe communicatie richting hulpverleners, maatschappelijke organisaties en samenwerkingspartners, zodat nog meer mensen in aanraking komen met de app. Daarnaast helpt de impactvalidatie om het belang van duidelijke taal aan de voorkant te onderstrepen en ondersteunt het de verdere ontwikkeling en positionering van Schrijf Simpel: het initiatief dat zich richt op het helpen van organisaties en professionals om brieven vanaf het begin begrijpelijk te maken.

In Nederland hebben circa 650.000 kinderen tot 18 jaar gescheiden ouders. Veel kinderen voelen zich te weinig gezien, gesteund en gehoord tijdens en na de scheiding van hun ouders en ervaren weinig steun om hier op een goede manier mee om te gaan. Stichting Villa Pinedo ondersteunt daarom kinderen met gescheiden ouders om de negatieve effecten van een scheiding zo veel mogelijk te beperken. Zij biedt een plek waar kinderen en jongeren alles wat er in hun hoofd en hart omgaat rondom de scheiding kunnen delen en koppelt online maatjes op basis van ervaringsdeskundigheid.

Vraag Villa Pinedo  

Villa Pinedo heeft Social Finance NL gevraagd om een impactmanagement systeem te ontwikkelen, waardoor zij structureel en duurzaam hun impact kunnen meten en managen.  

Aanpak SFNL

Wij zetten in twee fases een impactmanagement systeem voor Villa Pinedo op. Eerst ontwikkelen we een stevig impactnarratief, waarin we de verandertheorie en werkzame bestanddelen van de interventie omschrijven. Vervolgens richten we de monitoring in. We stellen een meetplan op, adviseren in de selectie van te meten indicatoren, ontwikkelen tools voor dataverzameling en geven advies rondom de borging van de monitoring. Ook ontwikkelen we een dashboard waarin alle monitoringsinformatie wordt gevisualiseerd.

Het jeugdstelsel knelt, omdat de vraag naar jeugdzorg blijft toenemen. En ondanks dat goede (jeugd)zorg van groot belang is, kan het vaak ook niet alles oplossen. Steun uit de naaste omgeving kan hierbij een belangrijke rol spelen, maar professionals vinden het vaak moeilijk om deze informele netwerken te betrekken. Een samenleving waarin informele zorg, en er voor elkaar zijn, meer normaal wordt, biedt een belangrijke bron van praktische en emotionele steun. Dit vraagt om een kanteling in het denken en doen van burgers, overheid en zorgprofessionals richting een nieuwe solidariteit.

Stichting Eigen Kracht Centrale is een drijvende kracht achter deze systeemverandering. Een Eigen Kracht-conferentie is een onafhankelijk besluitvormingsmodel dat gezinnen in een kwetsbare positie in staat stelt om met hun informele kring of netwerk te bespreken wat er nodig is en samen een familiegroepsplan op te stellen. Het is een vorm van informele steun die erop gericht om gezamenlijke besluitvorming in te passen in het reguliere systeem en niet naast het systeem te organiseren. Het is daarmee een aanvulling op de professionele hulpverlening, en geen vervanging.

Vraag Stichting Eigen Kracht Centrale

Eigen Kracht Centrale wil het informele netwerk en eigen regie sterker verankeren in het sociale domein, en een bijdrage leveren aan deze systeemverandering. Alhoewel de vraag naar Eigen Kracht-conferenties groot is, is de financiering beperkt. De stichting wil daarom graag haar maatschappelijke meerwaarde beter inzichtelijk maken en meer structurele en resultaatgerichte financieringsafspraken met (nieuwe) gemeenten en andere financiers maken.

Aanpak SFNL

Om een duurzaam financieringsmodel te ontwikkelen hebben we de maatschappelijke impact van Stichting Eigen Kracht Centrale inzichtelijk gemaakt middels een verandertheorie. Aan de hand van stakeholder interviews, deskresearch en beschikbare data stellen we een maatschappelijke businesscase op die de financieel maatschappelijke waarde van de Eigen Kracht Centrale laat zien. Daarnaast ondersteunen we Eigen Kracht Centrale bij het meten en managen van hun impact, onder andere door het inrichten van een impactmonitor. De impactmonitor en de maatschappelijke businesscase vormen de basis voor het verkennen van (nieuwe) duurzame financieringsopties en gesprekken met financiers.

Cruciale sectoren zoals de zorg, het onderwijs en de kinderopvang kampen met grote personeelstekorten. Tegelijkertijd bestaat er een aanzienlijk onderbenut arbeidspotentieel. Veel werknemers in deze sectoren werken in deeltijd, maar zouden onder de juiste omstandigheden bereid zijn meer uren te maken. Bovendien is een deel van deze medewerkers financieel niet zelfredzaam. 

Het Potentieel Pakken (HPP) richt zich op het verminderen van personeelstekorten in sectoren met veel kleine deeltijdbanen. Door talent beter in te zetten pakt HPP personeelstekorten én financiële kwetsbaarheid aan. HPP helpt werkgevers om het talent en arbeidspotentieel van medewerkers optimaal te benutten. HPP focust hierbij op contractuitbreiding, gezonde roosters en het financieel welzijn van medewerkers.  

In 2021 begon Het Potentieel Pakken met het programma 'Contractuitbreiding in de Zorg', in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn  en Sport (VWS). Dit deden ze met pilots (verandertrajecten) bij 50 zorgorganisaties, door kennis en ervaring te delen binnen de sector, het bewustzijn rond dit thema op landelijke schaal te vergroten en door onderwerpen te agenderen bij relevante partijen. 

Vraag Stichting Het Potentieel Pakken

3,5 jaar lang heeft HPP samengewerkt met zorgorganisaties in heel Nederland om het potentieel van hun medewerkers optimaal te benutten. Op dit moment staat HPP aan het einde van dit programma en wil ze graag de maatschappelijke en financiële impact van deze trajecten inzichtelijk maken en laten onderzoeken waar de baten vallen. Daarnaast wil HPP graag de brede impact van de het programma, inclusief het actief delen van kennis en ervaring, overtuigend weergeven om zodoende nieuwe stakeholders te betrekken. 

Aanpak SFNL

We zijn gestart met het opstellen van een verandertheorie voor het hele programma Contractuitbreiding in de zorg. We hebben de werkzame bestanddelen van het programma en de beoogde resultaten en impact voor alle betrokken schematisch in kaart gebracht. Daarna hebben we getoetst of en hoe het programma daadwerkelijk heeft bijgedragen aan de beoogde impact. Dit hebben we onderbouwd en gevalideerd door middel van deskresearch en interviews met experts die goed bekend zijn met het werk van HPP.  

Daarnaast hebben we de financiële baten van contractuitbreiding in kaart gebracht en onderzocht wat het de werknemer, de zorgorganisatie maar bijvoorbeeld ook de zorgverzekeraar en de overheid oplevert. 

De Gezonde Basisschool van de Toekomst (GBT) is een bewezen succesvolle interventie die gezond eten en lichaamsbeweging centraal stelt in het dagelijks leven van jonge kinderen. Door de schooldag te verlengen, ontstaat er meer ruimte voor gezamenlijk (gezond) lunchen en bewegen, wat bijdraagt aan een gezondere levensstijl. GBT biedt kinderen gelijke toegang tot gezondheids- en ontwikkelkansen, ongeacht hun achtergrond, zodat zij volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij. Momenteel wordt de GBT-interventie uitgevoerd op negen basisscholen in Venlo, waar het al aanzienlijke impact heeft.

Vraag gemeente Venlo

De gemeente Venlo wil verkennen hoe deze interventie duurzaam gefinancierd en eventueel opgeschaald kan worden na afloop van de huidige financiering vanuit de Regiodeal. De uitdaging is om de (maatschappelijke) waarde van de interventie inzichtelijk te maken voor verschillende stakeholders om zo duurzame en impactgerichte financiering aan te trekken vanuit impactfinanciers.  

Aanpak SFNL

De werkwijze van SFNL begint altijd bij het begrijpen van het voorliggende maatschappelijke probleem. We maken door middel van een verandertheorie en maatschappelijke businesscase inzichtelijk voor welk maatschappelijk probleem de GBT-interventie een oplossing biedt en wat de waarde van de interventie is voor verschillende partijen.  

Wanneer dit helder is, zoeken we gezamenlijk met de gemeente Venlo naar nieuwe en innovatieve (financierings)oplossingen en samenwerkingen om zo te trachten een duurzame impactfinanciering te realiseren. In dit geval doen we dit door het financieringslandschap en de mogelijkheden die dit biedt inzichtelijk te maken en een stappenplan op te stellen, om zo een mix aan financieringsopties in kaart te brengen. We trekken samen met de gemeente Venlo op bij de uitvoering van dit stappenplan.  

‘Nieuwkomers in hun kracht’ richt zich op nieuwkomers met een achtergrond als verpleegkundige in hun land van origine. Het is voor nieuwkomers met een achtergrond als verpleegkundige vaak lastig om hun BIG-registratie te halen in Nederland. Hierdoor kunnen ze niet aan de slag als verpleegkundige. Dat terwijl er oplopende personeelstekorten zijn in de zorg. Volgens het prognosemodel Zorg en Welzijn loopt het tekort op tot 21.600 verpleegkundigen in 2033 door bevolkingsgroei, vergrijzing en een ontoereikende instroom van verpleegkundigen.

Het doel van Nieuwkomers in hun kracht is dat nieuwkomers (sneller) aan de slag kunnen gaan als BIG-geregistreerd verpleegkundige. Deelnemers volgen eerst een (vak)taaltraject, waarna zij tijdens een werktraject als assistent-verpleegkundige worden begeleid en ondersteund in het proces naar de beroepsinhoudelijke toets en BIG-registratie. Het traject draagt bij aan verbeterde en versnelde integratie van nieuwkomers die hun kennis en expertise kunnen inzetten voor de Nederlandse zorgsector en aan het verminderen van de nijpende personeelstekorten in de zorg.

Vraag UMCG, Goldschmeding Foundation en Stichting op Klompen begonnen

Het traject Nieuwkomers in hun kracht werd in 2022 ontwikkeld door het UMCG en is in 2023 opgeschaald naar meer ziekenhuizen in Noord-Nederland en in 2025 naar ziekenhuizen in de Randstad. Het programma werkt aan:

• Een gefaseerde opschaling bij deelnemende ziekenhuizen;
• Het inrichten van een passende organisatiestructuur;
• Het aanscherpen van de aanpak;
• En de ontwikkeling van een duurzaam financieringsmodel.

Social Finance NL ontwikkelde een maatschappelijke businesscase en werkte in een vervolgproject aan een duurzaam financieringsmodel voor Noord-Nederland, dat toepasbaar is in andere provincies.

Aanpak SFNL

Resultaat

De maatschappelijke businesscase toont aan dat investeren in Nieuwkomers in hun kracht loont. Al kort nadat een deelnemer het traject heeft afgerond, zijn de baten groter dan de kosten. Daarna lopen de maatschappelijke baten snel op. Met name voor deelnemers die instromen vanuit een bijstand- of niet-uitkeringsgerechtigde positie wegen de baten snel op tegen de kosten.

De inclusieve werkgever (het ziekenhuis) en filantropische organisaties dragen momenteel de kosten, terwijl de baten elders vallen. Daarom heeft SFNL gesprekken gevoerd met lokale en regionale overheden in Noord-Nederland om te komen tot gezamenlijke, meerjarige financiering. Deze gesprekken bevinden zich inmiddels in de afrondende fase. De samenwerking heeft geleid tot een aantal concrete, veelbelovende leads met (lokale) overheden voor meerjarige financiering, startend in de loop van 2026.

Daarnaast ontwikkelde SFNL meerdere hulpmiddelen om duurzame financiering te realiseren en opschaling mogelijk te maken naar meerdere regio’s in Nederland. De praktische handleiding biedt inzicht in de stappen die nodig zijn om tot structurele financiële afspraken te komen en is gebaseerd op ervaringen in Noord-Nederland, met een routekaart voor andere regio’s. Het financieringsmodel geeft inzicht in totale financieringsbehoeften, de spreiding van middelen over de tijd en de verdeling richting verschillende stakeholders.

Samen vormen deze resultaten een stevige basis voor duurzame opschaling van het programma in Noord-Nederland en daarbuiten.

Beweegklachten zijn direct en indirect gelinkt aan een groot aantal ziektes en aandoeningen, zoals de toenemende prevalentie van artrose en obesitas. Daarnaast bedreigen beweegklachten de arbeidsproductiviteit en -capaciteit van burgers, wat leidt tot hogere zorgkosten en verlies van maatschappelijke productiviteit. Het Beweeghuis, een initiatief van het Maastricht Universitair Medisch Centrum (Maastricht UMC+), gestart in 2016, richt zich op het bieden van duurzame zorg door middel van een domeinoverstijgend netwerk. In dit netwerk werken medisch specialisten, huisartsen, fysiotherapeuten en beweegcoaches in Maastricht-Heuvelland intensief samen. Het doel is om de beste beweegzorg en -begeleiding te leveren, gericht op preventie en het creëren van maatschappelijke impact door het beheersbaar houden van zorg- en maatschappelijke kosten en het verkleinen van gezondheidsverschillen.

Vraag van Beweeghuis, Invest-NL, ReumaNederland en Noaber Foundation

Beweegklachten leiden tot hoge zorgkosten, maar aangezien ze niet levensbedreigend zijn, staan ze lager op de prioriteitenlijst in de zorg. Ook is het bekostigen van preventie lastig vanwege versnipperde baten en een focus op het betalen voor zorg in plaats van gezondheid in het Nederlandse zorgstelsel. ReumaNederland, Invest-NL, Noaber Foundation en het Beweeghuis verkennen hoe het Beweeghuis duurzaam bekostigd en opgeschaald kan worden en op termijn de bekostiging in het huidige zorgsysteem kan veranderen. Ze hebben Social Finance NL gevraagd hierbij te helpen.

Aanpak SFNL

Social Finance NL heeft met het Beweeghuis een maatschappelijke businesscase op hoofdlijnen opgesteld. Hiervoor heeft het team eerst een verandertheorie ontwikkeld met de werkzame bestandsdelen, aannames, randvoorwaarden en effecten van de aanpak. Deze effecten hebben ze daarna, waar mogelijk, vertaald naar een financiële waarde. Hierbij heeft SFNL niet alleen gekeken naar zorguitkomsten, maar ook naar sociaal-maatschappelijke uitkomsten samenhangend met arbeid en preventie.

Tenslotte heeft Social Finance NL de inzichten van de maatschappelijke businesscase vertaald naar kernboodschappen voor belangrijke stakeholders en vervolgstappen voor duurzame bekostiging, evenals de mogelijkheden en benodigde stappen voor resultaatfinanciering.

Resultaat

De maatschappelijke businesscase laat zien dat het Beweeghuis ruimschoots baten realiseert voor elke euro die wordt geïnvesteerd. De kosten en baten van het Beweeghuis zijn daarbij niet evenredig verdeeld. Met de inzichten van de maatschappelijke businesscase kan het Beweeghuis het juiste gesprek voeren met partners en stakeholders. Dit zowel in Maastricht-Heuvelland als in andere regio’s die ook aan de slag gaan met het Beweeghuis concept.

Over de samenwerking

“De expertise en het rapport van Social Finance NL is een onmisbare sleutel geweest in ons project over domeinoverstijgende zorg. Bovendien kijken we, naast dat er inhoudelijk waardevolle stappen zijn gezet, terug op een ontzettend prettige samenwerking.”
– Louise Blankensteijn, Business Development Manager Life Sciences & Health, Invest-NL

“We blikken terug op een fijne samenwerking met Social Finance NL. Met een goed onderbouwde, betekenisvolle impactanalyse als resultaat!”
– Rob Vanwersch, Programmamanager Beweeghuis en Tim Boymans, Medisch Directeur Beweeghuis