Skip links

Op weg naar een efficiënte SIB!

Door Tiffany Boersma – analist

Een paar weken geleden werden wij door de gemeente Utrecht benaderd: tijdens de Social Enterprise Day op 15 november wilde ze een besloten sessie over de Social Impact Bond (SIB) in Nederland houden. Ze waren bij Social Finance NL aan het juiste ades, want wij hebben behoorlijk wat ervaring met het opzetten van SIBs en andere projecten waarbij resultaatfinanciering centraal staat. Daarbij willen we het social finance-ecosysteem binnen Nederland verbreden. Een werksessie over de SIB, waarbij naar zowel het verleden als de toekomst wordt gekeken, past daar perfect bij.

De gemeente Utrecht kwam natuurlijk niet voor niets met het idee. Momenteel lopen daar twee SIBs: Buzinezclub Utrecht en de Colour Kitchen, waarvan de resultaten in 2019 duidelijk worden. Het opzetten van de SIBS verliep alleen niet altijd even soepel en niet iedereen was even blij met het nieuwe idee. De gemeente wilde met ervaringsdeskundigen sparren, vooral over mogelijkheden om het opzetten en draaiende houden van de SIBs makkelijker en efficiënter te maken.

Drie conclusies
Samen zijn we hier tijdens de sessie verder op ingegaan. De groep was enthousiast, want binnen én buiten gemeentes bleek veel behoefte te zijn aan communicatie met andere SIB-ervaringsdeskundigen. De vraag hoe SIBs, resultaatfinanciering, maar ook impactinvestering (beter) kunnen worden ingezet om de meest prangende vraagstukken in onze samenleving aan te pakken werd enthousiast bediscussieerd, wat leidde tot verschillende interessante conclusies over waar de behoeftes liggen. Ik licht er graag drie uit:

  • simplificatie en flexibiliteit
  • vanuit het maatschappelijk vraagstuk initiatieven die belanghebbenden helpen over domeinen heen uit één grote pot geld kunnen financieren
  • inzetten op zachtere resultaten zoals welzijn, eenzaamheid en zelfredzaamheid

Eén pot geld
Op het eerste gezicht lijken deze conclusies vrij ver van elkaar af te staan, maar ze hebben juist alles met elkaar te maken. De behoefte aan het versimpelen van het opzetten van resultaatfinanciering komt voort uit de ervaring met tijdrovende en lange processen, waarbij veel wordt gevraagd van zowel de gemeente als externe private partijen. De behoefte aan één domeinoverschrijdende pot met geld zou een oplossing kunnen zijn voor vooral de interne processen. Zo kan makkelijker vanuit het maatschappelijk vraagstuk gewerkt worden en niet (of minder) vanuit de verschillende schotten. En wanneer alles centraal wordt geregeld kunnen er snellere en efficiëntere privaat-publieke samenwerkingen worden aangegaan. Dit zou ook kunnen leiden tot meer flexibiliteit, waarbij de contracten tussentijds kunnen worden aangepast. Bovendien is er tot nu toe voor (bijna) alle SIBs afgesproken dat er wordt uitbetaald op basis van een besparing. Iemand wordt geholpen, krijgt een baan en hoeft geen uitkering meer te ontvangen. De besparing die daarmee wordt gemaakt wordt uitbetaald bij resultaat. Maar welke waarde krijgen resultaten die niet direct aan een besparing zijn verbonden, zoals een hoger gevoel van welzijn? Ook dit kan makkelijker worden besproken en bepaald wanneer vanuit één punt gewerkt wordt en er flexibeler met contracten kan worden omgegaan.

Hoe komen we er?
De algemene conclusie lijkt dus te zijn dat er behoefte is om bij de overheid domeinoverschrijdener te werken en daarbij minder gefragmenteerde potten met geld te hebben. Ook is er bij alle partijen behoefte aan de mogelijkheid om flexibeler om te gaan met contracten voor tussentijdse wijzigingen en aandacht voor zachtere resultaten. Het klinkt allemaal vrij logisch.

Desalniettemin lijkt Nederland er nog (lang?) niet te zijn, zowel in het publieke domein als in het private domein. De volgende vraag is dan ook: hoe gaan we hier komen?

Verder kijken
Als laatste wil ik het graag nog even hebben over de sociaal ondernemer/instantie, die in dit verhaal nog niet aan bod is geweest: wat is voor hen de consequentie wanneer de SIB stopt? Hierover staat niets in de samenwerkingsovereenkomst en na deelname aan de SIB krijgt de sociaal ondernemer/instantie niet per definitie vanzelf weer financiering. Onlangs hebben we bij het EVPA-congres geleerd dat non-financial support en verder kijken dan de (resultaat)financiering hier een grote rol in speelt. In onze volgende blog gaan we hier verder op in.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Return to top of page